Πρυτάνεις, φοιτητικές παρατάξεις, μια ωραία ατμόσφαιρα

Του Απόστολου Λακασά, Καθημερινή, 6.2.11

Σκηνές και πρακτικές συνήθεις σε ελληνικά πανεπιστήμια σήμερα: τα μέλη ισχυρής φοιτητικής παράταξης εισέβαλαν στο γραφείο του προέδρου της σχολής, προειδοποιώντας ότι δεν θα φύγουν εάν το πρόγραμμα των εξετάσεων δεν αλλάξει «στα μέτρα τα δικά τους». Γνωστές, αγοραίες προσφωνήσεις διάνθιζαν το λεξιλόγιο των φοιτητών προς τον πρόεδρο σε κάθε τρίτη λέξη τους... Εκπρόσωπος άλλης μεγάλης παράταξης, όταν εξελέγη, πήγε σε πρόεδρο μεταπτυχιακού προγράμματος για να του δώσει τα διαπιστευτήριά του και να διασφαλίσει ότι η σκυτάλη που είχε παραλάβει από τον προηγούμενο εκπρόσωπο θα συνεχιστεί. Το ζητούμενο ήταν ότι η παράταξη κάθε χρόνο δεσμεύει έναν αριθμό θέσεων στα μεταπτυχιακά προγράμματα για τα δικά της παιδιά... Φοιτητές της ήσσονος αντιπολίτευσης και του εξωκοινοβουλευτικού χώρου δεν λείπουν από το κάδρο. Κάθε πρύτανης γνωρίζει ότι πρέπει να ικανοποιεί τα αιτήματά τους, εάν δεν θέλει να δει το ίδρυμα κλειστό από καταληψίες...

Πρόκειται για (απλώς) ενδεικτικά περιστατικά που συνθέτουν το πλαίσιο ανομίας και διαπλοκής πρυτάνεων - πανεπιστημιακών και φοιτητικών παρατάξεων στα ελληνικά ΑΕΙ, με τους εκπροσώπους των παρατάξεων να «αλωνίζουν» και τους πρυτάνεις -πλην ελαχίστων εξαιρέσεων- να τους κάνουν τα χατίρια, με στόχο να μη διασαλευθεί η επιφανειακή ηρεμία στο ίδρυμα.

Πανεπιστημιακοί που μίλησαν στην «Κ» απέδωσαν την αδυναμία των πρυτανικών αρχών να ελέγξουν τέτοια φαινόμενα σε συνδυασμό λόγων, με κυριότερους τη φοιτητική συμμετοχή στην ανάδειξη πρυτάνεων, την έλλειψη ηγετικών ικανοτήτων των πρυτάνεων, αλλά και το σημερινό κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, στο ισχύον σύστημα εκλογής πρυτανικών αρχών έχει θεσμοθετηθεί η καθολική ψηφοφορία των φοιτητών, αλλά η ψήφος τους αντιστοιχεί στο 40% των συνολικών ψήφων που λαμβάνει κάθε υποψήφιο πρυτανικό σχήμα. Το υπόλοιπο 60% αντιστοιχεί στις ψήφους των πανεπιστημιακών και των διοικητικών υπαλλήλων. Το σύστημα άλλαξε με τον νόμο του 2007.

Εως τότε, στις εκλογές, τους φοιτητές «εκπροσωπούσαν» εκλέκτορες-φοιτητές, που ήταν μέλη φοιτητικών παρατάξεων. Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας το 2007 ήταν να μειώσει τη δύναμη που είχαν οι φοιτητικές παρατάξεις μέσω των εκλεκτόρων τους. Ομως, στην πράξη το μέτρο δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, καθώς και με το ισχύον σύστημα -και με δεδομένη την αποχή από τις εκλογές των μη κομματικοποιημένων φοιτητών- εάν μια παράταξη κινητοποιήσει μεγάλο αριθμό μελών της, μπορεί να επηρεάσει δραστικά το τελικό αποτέλεσμα. Ενδεικτικό αυτό που συνέβη στις τελευταίες πρυτανικές εκλογές του Πολυτεχνείου Κρήτης, όπου υπήρχαν δύο υποψήφιοι πρυτάνεις. Από τους φοιτητές ψήφισαν κατά κύριο λόγο τα μέλη μόνο μιας μικρής παράταξης μαζικά τον ένα υποψήφιο. Ετσι του έδωσαν μεγάλη πλειοψηφία και ανέτρεψαν τη «μικρότερη πλειοψηφία» που είχε από τους πανεπιστημιακούς και τους υπαλλήλους ο τελικά ηττηθείς υποψήφιος.

Αλλη περίπτωση είναι ισχυρές παρατάξεις να συμμαχήσουν υπέρ ενός υποψηφίου. Συνέβη στις εκλογές του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. «Eπειτα από αυτό, πώς να μην είναι δέσμιος ο πρύτανης στις επιταγές των φοιτητών, με τους οποίους συμμάχησε για να εκλεγεί», αναρωτιέται, μιλώντας στην «Κ», πανεπιστημιακός. Πρόταση για να αμβλυνθεί το πρόβλημα είναι να σταθμίζεται η ψήφος των εκλεκτορικών σωμάτων (πανεπιστημιακών, φοιτητών, υπαλλήλων) ανάλογα με τη συμμετοχή τους. Η λογική της πρότασης είναι ότι ενώ οι πανεπιστημιακοί έχουν υψηλή συμμετοχή (πάνω από 70%), η συμμετοχή των φοιτητών δεν ξεπερνάει το 10%. Ομως, παρ' ότι η πρόταση υιοθετείται από τη νυν ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και είχε εκδηλωθεί πέρυσι την άνοιξη η πρόθεση να νομοθετηθεί, τελευταία στιγμή απεσύρθη η σχετική τροπολογία, ύστερα από τις έντονες αντιδράσεις των φοιτητικών παρατάξεων, με τον λόγο της ΠΑΣΠ να έχει τη μεγαλύτερη βαρύτητα όλων...

Τα νέα συμβούλια διοίκησης

Η θεσμοθέτηση σε κάθε ΑΕΙ συμβουλίου διοίκησης με τη συμμετοχή εξωπανεπιστημιακών προσωπικοτήτων είναι η πρόταση του υπουργείου Παιδείας για να ξεπεραστούν οι στρεβλώσεις που προκαλεί το σημερινό σύστημα εκλογής πρυτάνεων. Η ηγεσία του υπουργείου εκτιμά ότι το συμβούλιο, καθώς θα είναι υποχρεωμένο να λογοδοτεί και δεν θα έχει «πελατειακές» σχέσεις με τους ψηφοφόρους του (όπως σήμερα οι πρυτάνεις με τους φοιτητές), θα μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις χωρίς να σκέφτεται το πολιτικό κόστος (π. χ. φύλαξη κτιρίων, άρση ασύλου κ. ά.).

Ομως, η πρόταση συναντά ισχυρές αντιδράσεις. Ενδεικτικά, όπως ανέφερε στην «Κ» η γραμματέας της ομοσπονδίας των πανεπιστημιακών κ. Ευγενία Μπουρνόβα, «η πρόταση μας βρίσκει αντίθετους, όχι μόνο διότι προσκρούει στο συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ. Κατ' αρχάς, ποτέ το υπουργείο δεν τεκμηρίωσε θετικά τον ρόλο του νέου συστήματος αλλά μόνο αρνητικά, είτε μέσω της προσπάθειας απαξίωσης των σημερινών πρυτανικών αρχών και του πανεπιστημίου γενικότερα είτε λέγοντας ότι έτσι είναι και αλλού!». Από την πλευρά του, ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Λεωνίδας Λουλούδης εκτιμά ότι η κατάσταση δεν θα αλλάξει με το συμβούλιο διοίκησης, καθώς «η αιρετή πλειοψηφία των πανεπιστημιακών θα επιλέγει κατ' αναλογία με τους πολιτικούς συσχετισμούς της τα εξωτερικά μέλη και όλοι μαζί θα αναπαράγουν τα σημερινά αδιέξοδα του κομματικοποιημένου πανεπιστημίου».

Ακαδημαϊκό άσυλο: Τι, κατά λέξη, ορίζει ο νόμος. Τι ισχύει στο εξωτερικό.

Πληροφορίες για το ακαδημαϊκό άσυλο από το 24 γράμματα via  Greek university Greek forum

Το ακαδημαϊκό άσυλο, το οποίο αφορά κατά κύριον λόγο το απαραβίαστο των χώρων των Πανεπιστημίων, προστατεύεται με νόμο στην Ελλάδα, βάσει των ακόλουθων διατάξεων:

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ ΚΑΙ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΑΣΥΛΟ

Άρθρο 3 του Νόμου 1549/2007 (ΦΕΚ Α 69/20.03.2007)

1. Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και διαδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.
2. Δεν επιτρέπεται η επιβολή ορισμένων μόνον επιστημονικών απόψεων και ιδεών και η διεξαγωγή απόρρητης έρευνας.
3. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των Α.Ε.Ι. και των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.
4. Το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του Α.Ε.Ι. στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι.. Δεν επιτρέπεται η επέμβαση δημόσιας δύναμης στους παραπάνω χώρους, παρά μόνο κατόπιν πρόσκλησης ή άδειας του αρμόδιου οργάνου του Ιδρύματος και με την παρουσία εκπροσώπου της δικαστικής αρχής.
5. Αρμόδιο όργανο για την πρόσκληση ή άδεια της προηγούμενης παραγράφου, είναι το Πρυτανικό Συμβούλιο για τα Πανεπιστήμια και το Συμβούλιο για τα Τ.Ε.Ι., με δικαίωμα ψήφου όλων των μελών τους. Τα όργανα αυτά συνέρχονται αμέσως, αυτεπαγγέλτως, ή μετά από καταγγελία. Το αρμόδιο όργανο αποφασίζει κατά πλειοψηφία, τηρουμένων των διατάξεων του Εσωτερικού Κανονισμού του οικείου ιδρύματος και του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
6. Επέμβαση δημόσιας δύναμης χωρίς την άδεια του αρμοδίου οργάνου του Α.Ε.Ι. επιτρέπεται μόνον εφ’ όσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής.
7. Οι παραβάτες των διατάξεων του άρθρου αυτού για το ακαδημαϊκό άσυλο τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών μετά από έγκληση του αρμόδιου οργάνου της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού ή της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα Τ.Ε.Ι..
8. Το άρθρο 2 του ν. 1268/1982 και τα άρθρα 2 και 7 του ν. 1404/1983 (ΦΕΚ 173 Α’) καταργούνται.
9. Σε Α.Ε.Ι. που διοικούνται από Διοικούσα Επιτροπή, αυτή αποτελεί το αρμόδιο όργανο της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού.

Μέχρι την στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, τρεις περιπτώσεις άρσης του πανεπιστημιακού ασύλου έχουν συμβεί. Στην περίοδο της μεταπολίτευσης τρεις φορές δόθηκε άδεια στις αστυνομικές δυνάμεις να εισέλθουν στον χώρο του ασύλου.

- Η πρώτη φορά που δόθηκε άδεια για επέμβαση δημόσιας δύναμης ήταν το 1985 στην κατάληψη του Xημείου Αθηνών. Tην απόφαση έλαβε η Eπιτροπή Aσύλου επί πρυτανείας του κ. Μιχάλη Σταθόπουλου.

- Το 1995 λόγω επεισοδίων στο ιστορικό κτίριο του ΕΜΠ, επί πρυτανείας Νίκου Mαρκάτου, δόθηκε για δεύτερη φορά στην ιστορία του θεσμού του πανεπιστημιακού ασύλου άδεια επέμβασης. Aκολούθησαν μαζικές συλλήψεις και εκτεταμένες καταστροφές εντός του Iδρύματος και στους γύρω δρόμους.

- Το 2002 στην Κρήτη οργανώθηκε η άτυπη σύνοδος των υπουργών Eθνικής Αμυνας της Eυρωπαϊκής Ενωσης. Ελικόπτερο της Αστυνομίας, το οποίο διενεργούσε περιπολία στο πλαίσιο των μέτρων ασφαλείας για τη σύνοδο, εντόπισε χασισοφυτεία σε δασώδη έκταση στο Pέθυμνο, ιδιοκτησίας του Πανεπιστημίου Kρήτης. Δόθηκε άμεσα από τις αρχές του Ιδρύματος άδεια προκειμένου άνδρες της Aσφάλειας να εισέλθουν στον χώρο και να ξεριζώσουν τα 620 δενδρύλλια, ύψους έως και 2,20 μέτρων…

Το πανεπιστημιακό άσυλο στο εξωτερικό
Στο εξωτερικό, η παγκόσμια ελληνική πρωτοτυπία είναι άγνωστη και η προστασία του πανεπιστημίου, ανθρώπων και υλικοτεχνικής υποδομής εξασφαλίζεται από ειδικό προσωπικό του πανεπιστημίου ή από αρμόδιες αρχές.

Θα πρέπει να τονισθεί ότι στο εξωτερικό οι αρχές των πανεπιστημίων εστιάζουν στη φύλαξη των ιδρυμάτων, αφού θεωρείται «εκ των ων ουκ άνευ» η προστασία της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών εντός των ιδρυμάτων. Έτσι, δεν υπάρχει περίπτωση να δημιουργηθούν έκτροπα εντός των πανεπιστημιακών χώρων και να μην παρέμβει η αστυνομική δύναμη. Και αυτό διότι δεν συνδέεται η ελεύθερη διακίνηση ιδεών με την ανεξέλεγκτη και καταχρηστική λειτουργία των πανεπιστημιακών χώρων.

Στην Ελλάδα το πανεπιστημιακό άσυλο είναι σχεδόν ταυτισμένο με τη νομοθετική ρύθμιση που αποκλείει ή δυσχεραίνει την επέμβαση της αστυνομίας σε πανεπιστημιακούς χώρους. Στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει διαφορετική έννοια. Εκεί δεν σημαίνει ότι ο πανεπιστημιακός χώρος είναι ένα άβατο για τα όργανα της τάξεως, αλλά ότι διασφαλίζεται η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελεύθερη διακίνηση ιδεών.

Eνδεικτικά, στα πανεπιστήμια των HΠA υπάρχει φύλαξη από υπαλλήλους, ενώ στα μεγάλα campus φοιτητές του ιδρύματος εργάζονται ως ωρομίσθιοι με αρμοδιότητα να «σαρώνουν» τον χώρο λειτουργώντας ως «πρώτο μάτι» για τυχόν εγκληματικές ενέργειες. Kατόπιν, τον λόγο έχουν οι αρχές του ιδρύματος και η αστυνομία.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο διευθυντής του London School of Economics Χάουαρντ Ντέιβις δυσκολεύθηκε να κατανοήσει την ερώτηση (για το άσυλο και το δωρεάν μοναδικό σύγγραμμα) που του ετέθη από Έλληνα δημοσιογράφο. «Δεν υπάρχει κανένας παρόμοιος νόμος στην Βρετανία. Η αστυνομία μπορεί να μπει στο χώρο του πανεπιστημίου όπως και οπουδήποτε αλλού. Δεν υπάρχει καν συζήτηση ή διαφωνία για αυτό το ζήτημα».

Η τήρηση της έννομης τάξης θεωρείται αυτονόητη. Οι ταραχές που ξέσπασαν στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στα τέλη της δεκαετίας του ’60 ήταν η αφορμή να τεθούν σε εφαρμογή αυστηρότεροι κανόνες ασφάλειας.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργήθηκαν ειδικές υπηρεσίες ασφαλείας ενώ τα μεγάλα πανεπιστήμια έχουν ακόμη και δικά τους αστυνομικά τμήματα. Τα κρούσματα βίας – με αποκορύφωμα το μακελειό στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια το 2007 –στο οποίο 32 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από επίθεση ενόπλου – συγκλόνισαν την κοινή γνώμη. Η συντριπτική πλειοψηφία των δημόσιων πανεπιστημίων περιφρουρείται πλέον από ένοπλους αστυνομικούς.

Aνάλογα αυστηρά συστήματα φύλαξης των χώρων εφαρμόζονται σε όλα τα πανεπιστήμια της Δυτικής Eυρώπης. Μάλιστα, υπάρχουν περιπτώσεις πανεπιστημίων, η φύλαξη των οποίων ανατίθεται σε ιδιωτικές εταιρείες με σχετικό αντικείμενο. «Δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει φασαρία μέσα στο πανεπιστήμιο και να μην παρέμβουν οι φύλακες. Και αυτό διότι γίνεται διάκριση ανάμεσα στην παρουσία του φύλακα με αρμοδιότητα την προστασία της περιουσίας του ιδρύματος και στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών και λόγου» σχολίασε σε συνέντευξη στην εφημερίδα «Καθημερινή», πανεπιστημιακός με σπουδές στη Γαλλία, μια χώρα ιδιαίτερα ευαίσθητη σε τέτοια θέματα.

Στη Γαλλία αρκεί μια απλή έκκληση της πρυτανείας για να επέμβει η αστυνομία. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα τον Μάρτιο του 2006 όταν η αστυνομία χρησιμοποιώντας δακρυγόνα εισέβαλε στο ιστορικό πανεπιστήμιο της Σορβόννης για να τερματίσει βιαίως την κατάληψη φοιτητών που διαμαρτύρονταν για τις μεταρρυθμίσεις που προωθούσε η κυβέρνηση.

Παρόμοια είναι η κατάσταση στη Γερμανία. Ισχύει ο βασικός κανόνας ότι η αστυνομία έχει δικαίωμα κάθε φορά που αυτή το κρίνει αναγκαίο να αστυνομεύει και να επεμβαίνει στους χώρους του πανεπιστημίου.

Μια συζήτηση σε λάθος βάση

ΓΙΩΡΓΟΣ Χ. ΣΩΤΗΡΕΛΗΣ | Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011 από το ΒΗΜΑ

Να καταργηθεί ή να μην καταργηθεί το ακαδημαϊκό άσυλο; Το ερώτημα αυτό απασχόλησε έντονα την επικαιρότητα, με αποκορύφωμα την κατάθεση- και απόρριψη από τη Βουλήμιας σχετικής πρότασης του ΛΑΟΣ, για πλήρη κατάργηση, και μιας ιδιότυπης και ερμαφρόδιτης τροπολογίας της Νέας Δημοκρατίας (σε άσχετο νομοσχέδιο...), που δεν αμφισβητούσε το άσυλο καθεαυτό αλλά ζητούσε απλώς την απάλειψη των διαδικαστικών του εγγυήσεων.

Η σχετική συζήτηση είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Δυστυχώς όμως πολλές φορές διεξάγεται σε λάθος βάση, ιδίως διότι εκκινεί από ορισμένες θεμελιώδεις παρανοήσεις.

Παρανόηση πρώτη: Το «πανεπιστημιακό άσυλο» είναι «άσυλο ιδεών». Ετσι το προβάλλουν με έμφαση οι πάσης φύσεως σχολιαστές και σαν τέτοιο το επικρίνουν, αντιμετωπίζοντάς το περίπου σαν «απολίθωμα» της ελληνικής έννομης τάξης που δεν έχει πλέον θέση σε μια δημοκρατία, η οποία προστατεύει παντού και για όλους την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών.

Το σύνολο της παραπάνω επιχειρηματολογίας πάσχει εξ υπαρχής, όπως αποδεικνύεται ευχερώς από την ανάγνωση της ισχύουσας ρύθμισης: «Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και για την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία όλων ανεξαιρέτως των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας των ΑΕΙκαι των εργαζομένων σε αυτά, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει».

Αστυνομικοί της ομάδας Δέλτα στην είσοδο του κτιρίου της Νομικής στην οδό Σόλωνος

Τι προκύπτει από αυτήν; Προφανώς ότι η συζήτηση δεν αφορά κάποιο «άσυλο ιδεών», γενικά και αόριστα, αλλά το «ακαδημαϊκό άσυλο», το οποίο προστατεύει αποκλειστικά και μόνο τις «ακαδημαϊκές ελευθερίες», δηλαδή τις ελευθερίες της έρευνας, της τέχνης και της διδασκαλίας, όπως αυτές εξειδικεύονται, με βάση το άρθρο 16 του Συντάγματος, στον χώρο του Πανεπιστημίου. Ως τέτοιο δε, παρά τα περί του αντιθέτου θρυλούμενα, δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα αλλά παγκόσμια δημοκρατική κατάκτηση, που συνδέεται στενά με την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του Πανεπιστημίου. Ειδικότερα, το πανεπιστημιακό άσυλο, ως συνταγματικό έθιμο ή ως συνταγματική πρακτική, προστατεύει σε όλες τις προηγμένες δημοκρατικά χώρες έναν συγκεκριμένο ακαδημαϊκό χώρο, όχι σαν «ταμπού» αλλά ως βιόσφαιρα ορισμένων δικαιωμάτων που συνδέονται άρρηκτα με αυτόν. Είναι δηλαδή, για να κάνουμε έναν παραλληλισμό, ό,τι περίπου είναι το άσυλο κατοικίας για τα δικαιώματα του ιδιωτικού βίου.

Παρανόηση δεύτερη: Το άσυλο καλύπτει όλους όσοι βρίσκονται εντός του Πανεπιστημίου και για κάθε ενέργειά τους, ενώ παρέχει προστασία αποκλειστικά και μόνο απέναντι στις δυνάμεις της τάξης.

Η προσέγγιση αυτή είναι ολωσδιόλου λάθος. Η προεκτεθείσα ρύθμιση ορίζει σαφώς ότι το άσυλο ισχύει «έναντι οποιουδήποτε». Ιδίως δε ισχύει, με βάση και την- συνταγματικά πλέον κατοχυρωμένη- αρχή της τριτενέργειας, και απέναντι στις ποικίλες ιδιωτικές εξουσίες που εισβάλλουν συχνά στον χώρο των Πανεπιστημίων, χωρίς την άδεια των αρχών τους- αλλά και χωρίς πρόσκληση των φορέων της ακαδημαϊκής κοινότητας-, και παραβιάζουν βάναυσα τα προεκτεθέντα δικαιώματα (με βανδαλισμούς, άσκηση ιδεολογικής τρομοκρατίας, αποκλεισμούς γραφείων διδασκόντων και άλλα θλιβερά παρόμοια). Στην περίπτωση αυτή λοιπόν δεν φταίει το άσυλο, αφού έχει ήδη παραβιασθεί, αλλά η ατολμία και η έλλειψη δημοκρατικής ευθύνης των πανεπιστημιακών αρχών, οι οποίες οφείλουν να ζητούν από τις δυνάμεις της τάξης όχι την άρση του ασύλου αλλά την άρση της παραβίασης του ασύλου. Οσο δε για τις περιπτώσεις σοβαρής εγκληματικότητας, μια τέτοια άδεια δεν χρειάζεται καν εφόσον, κατά την ισχύουσα νομοθεσία, «διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής».
Το ισχύον άσυλο λοιπόν, ως ακαδημαϊκό άσυλο, δεν έχει καμία σχέση ούτε με το «άσυλο ιδεών» ούτε με την επιβολή ενός καθεστώτος ανομίας και εξουσιαστικής βίας στο Πανεπιστήμιο (συχνά μάλιστα στο όνομα αντιεξουσιαστικών αρχών...). Αυτό δε απευθύνεται τόσο στους πολεμίους του όσο και σε κάποιους δήθεν υπερμάχους του, που με τη στάση τους απλώς το συκοφαντούν και το υπονομεύουν. Απευθύνεται όμως και στο υπουργείο Παιδείας, το οποίο ναι μεν δεν υιοθετεί, ορθά, την κατάργηση του ασύλου, πλην όμως το συνδέει επικοινωνιακά, ως μη ώφειλε, με τις νέες διοικητικές αρχές που προτείνει, δηλαδή με αρχές οι οποίες σχετικοποιούν υπέρμετρα, όπως είχα την ευκαιρία να επισημάνω σε προηγούμενο φύλλο, μια ακόμα σημαντικότερη- και αλληλένδετη με το άσυλο- συνταγματική εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας: την «πλήρη αυτοδιοίκηση» των Πανεπιστημίων.

Ο κ. Γιώργος Χ. Σωτηρέλης είναι καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=382879&ct=114&dt=06/02/2011#ixzz1DMt6JVgt

Το άταφο πτώμα της Μεταπολίτευσης

Tου Στεφανου Kασιματη / kassimatis@kathimerini.gr

Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Συνόδου των Πρυτάνεων και πρύτανη του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Θ. Παπαθεοδώρου, «κομμάτι της ακαδημαϊκής, πολιτικής και κοινωνικής παράδοσής μας. Πρέπει να το διαφυλάξουμε από κάθε μορφής παραβίαση». Είναι οπωσδήποτε αξιέπαινος ο ιδεαλισμός του κ. Παπαθεοδώρου και θεάρεστη η προσήλωσή του στις παραδόσεις του τόπου, φαντάζομαι όμως ότι παρεμφερές πρέπει να είναι και το επιχείρημα των Ρώσων οι οποίοι υποστηρίζουν τη συντήρηση της σορού του Λένιν, όποτε κατά καιρούς τίθεται το άχαρο θέμα του μέλλοντός της.
Το άσυλο, όπως νοείται και εφαρμόζεται από τη Μεταπολίτευση και ύστερα, υποτίθεται ότι προστατεύει την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών μέσα στους πανεπιστημιακούς χώρους. Κατά τον κ. Παπαθεοδώρου, ο θεσμός υφίσταται την εκμετάλλευση εκείνων «που αλόγιστα καταχρώνται την ακαδημαϊκή ελευθερία που αυτό εμπεριέχει», όπως και των άλλων «που επενδύουν πολιτικά στην παραβίασή του για να πλήξουν το ίδιο το πανεπιστήμιο».
Ως προς την πρώτη κατηγορία των εκμεταλλευτών του ασύλου, είναι χρήσιμο να θυμηθούμε δύο περιστατικά από τα πάμπολλα του είδους. Το 2004 φοιτητές της οργάνωσης του ΚΚΕ, χρησιμοποιώντας την απειλή βίας, ματαίωσαν την παρουσίαση της «Μαύρης βίβλου του κομμουνισμού» από τον συγγραφέα της Στεφάν Κουρτουά (άλλοτε μαοϊκού, την εποχή του Μαΐου του 1968). Φοιτητές της ίδιας οργάνωσης, ματαίωσαν πέρσι ημερίδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης και τη σύνδεσή της με την αγορά, επειδή οι κύριοι ομιλητές επρόκειτο να είναι καθηγητές από τα μεγαλύτερα δημόσια πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Προφανώς, στα δύο αυτά περιστατικά, δεν έχουμε να κάνουμε με απλή «κατάχρηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας», αλλά με τον βάναυσο και απροσχημάτιστο περιορισμό της.
Ως προς τη δεύτερη κατηγορία εκμεταλλευτών του ασύλου, θα συμφωνήσω με τον κ. Παπαθεοδώρου – έστω και αν την ορίζει με ασάφεια ασυνήθιστη για πανεπιστημιακό, μολονότι συνηθισμένη για πολιτευόμενο. Πράγματι, η ανάδειξη του πανεπιστημίου ως ασύλου για διάφορα είδη εκνόμων δραστηριοτήτων (από την παρασκευή και την αποθήκευση πυρομαχικών από ομάδες αναρχικών ώς την προστασία του παρεμπορίου απομιμήσεων) και μάλιστα με την ανοχή των πανεπιστημιακών αρχών πλήττει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το πλήττει όμως μόνον από τη σκοπιά εκείνων, οι οποίοι ομνύουν στην αρχή του να μη θίγονται τα κακώς κείμενα του δημοσίου πανεπιστημίου - κυρίως, επειδή κάτι τέτοιο θα τους έφερνε αντιμέτωπους με τις ευθύνες τους και τους ξεβόλευε. Οσοι αποβλέπουν όμως στη βελτίωση της λειτουργίας του πανεπιστημίου, δεν έχουν τίποτε να φοβούνται από την αποκάλυψη του «μπάχαλου» στην εσωτερική λειτουργία του.
Εδώ, ωστόσο, πρέπει να αναγνωρίσουμε κάτι ακόμη στον πρόεδρο της Συνόδου των Πρυτάνεων. Εχει δίκιο να θεωρεί το άσυλο κομμάτι της παράδοσής μας· υπό την έννοια ότι το φαινόμενο τής κατά το γούστο και το συμφέρον του καθενός εφαρμογής του νόμου είναι, όντως, μέρος της πολιτικής και κοινωνικής παράδοσής μας. Καθημερινά το βλέπουμε να συμβαίνει γύρω μας, να εξαπλώνεται, να κερδίζει την απροκάλυπτη στήριξη των κομμάτων της Αριστεράς, ακόμη και να τυγχάνει της κατανόησης του ίδιου του υπουργού Δικαιοσύνης! Τι νόημα όμως έχει η άκριτη λατρεία μιας τέτοιας παράδοσης;
Οσο και αν ενοχλούνται ή ξεβολεύονται όσοι πανεπιστημιακοί επιδιώκουν την ανάμειξή τους στη διοίκηση των ιδρυμάτων, η πραγματικά προοδευτική θέση για το άσυλο είναι εκείνη που εξέφρασε ο πρόεδρος της Ν.Δ., κατά την πρόσφατη ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του. Ο Αντώνης Σαμαράς ζήτησε την κατάργηση του ασύλου ως «άβατου του χώρου», αναδεικνύοντας το βασικό πρόβλημα του νόμου που ορίζει τη λειτουργία και το οποίο, συνήθως, αποσιωπάται: «Εκτός από μια-δυο φορές τα τελευταία 25 χρόνια και αφού κάηκε προηγουμένως το Πολυτεχνείο, οι πρυτανικές αρχές δεν κατάφεραν ποτέ να εφαρμόσουν τον νόμο. Τον προηγούμενο ή τον σημερινό. Γιατί; Πολύ απλά, γιατί ο νόμος είναι ανεφάρμοστος. Καλεί τους καθηγητές να αποφασίσουν αν θα μπει η Αστυνομία σήμερα. Αλλά οι ίδιοι καθηγητές θα είναι και πάλι μέσα στα πανεπιστήμια αύριο, στο έλεος των παρανόμων ή των ακραίων που θα είναι πάντα μέσα, χωρίς όμως την προστασία της Αστυνομίας που θα βρίσκεται και πάλι απ’ έξω». Νομίζω ότι σαφέστερα δεν γίνεται να περιγραφεί το πρόβλημα...
Το μονότονο επιχείρημα των πρυτάνεων, εδώ και χρόνια, ότι για την προστασία του ασύλου αρκεί η σωστή εφαρμογή του νόμου, ανταποκρίνεται ίσως σε ευσεβείς πόθους, αλλά δεν αφορά την πραγματικότητα. Είναι μια παιδαριώδης υπεκφυγή, που αποκαλύπτεται όταν, λ.χ., ερωτάται σε τηλεοπτική συνέντευξή του ο θεράπων του Θέσπιδος (και πρύτανης του Καποδιστριακού, παρεμπιπτόντως) Θεοδόσιος Πελεγρίνης αν ο χώρος των Προπυλαίων αποτελεί μέρος του προστατευόμενου από το άσυλο χώρου και απαντά με ένα ξερό «δεν γνωρίζω». Και όταν επιμένουν στο ερώτημα οι δημοσιογράφοι, ο κ. Πελεγρίνης πετάει το μπαλάκι αλλού: «Είναι θέμα της Συγκλήτου».
Αλλά, αν εξαιρέσει κανείς τη φυσικότητα με την οποία παίρνει τη συγκεκριμένη στάση ο κ. Πελεγρίνης, κατά τα άλλα το γεγονός δεν ξαφνιάζει. Διότι, όταν πέρσι ζήτησε η υπουργός Παιδείας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών να γνωστοποιήσει στο υπουργείο τους πανεπιστημιακούς χώρους που εμπίπτουν στο άσυλο, η πρυτανεία δήλωσε αδυναμία να ανταποκριθεί, με τη χαριτωμένη δικαιολογία ότι τα κτίρια που χρησιμοποιεί το πανεπιστήμιο είναι τόσα πολλά, ώστε ο λεπτομερής προσδιορισμός των χώρων όπου ισχύει το άσυλο να είναι αδύνατος! (Ως προς τούτο, οι πανεπιστημιακές αρχές ενεργούν εντός του πνεύματος της ευρύτερης δημόσιας διοίκησης, η οποία αδυνατεί να καταγράψει τους χιλιάδες δημόσιους οργανισμούς και αναθέτει το έργο σε ιδιωτικές εταιρείες...).
Η υπεράσπιση του ασύλου από τους πανεπιστημιακούς οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στον φόβο – εν μέρει δικαιολογημένο και, πάντως, κατανοητό. Αυτόν τον φόβο εξέφρασε με τον γνωστό δραματικό τρόπο του και ο Απόστολος Κακλαμάνης, κατά τη συζήτηση στη Βουλή της τροπολογίας για το άσυλο που κατέθεσε η Ν.Δ. «Αν καταργήσουμε το άσυλο, θα γίνει μακελειό!», αναφώνησε ο πρώην πρόεδρος της Βουλής. Μα, εκτός από αναξιοπρεπής, αυτή η ηττοπαθής στάση είναι και ατελέσφορη. Αν το κριτήριο των κυβερνήσεων είναι ο φόβος των αντιδράσεων, τότε ποτέ δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτε σε αυτή τη χώρα και απλώς θα αφεθεί στο έλεος των οργανωμένων συμφερόντων που τη νέμονται. Επιπλέον, αν δεχθούμε στα σοβαρά τη λογική του κ. Κακλαμάνη, τότε γιατί να υπερασπισθούμε τη χώρα από εξωτερικό εχθρό; Αφού και στην περίπτωση αυτή μακελειό θα γίνει και μάλιστα μεγαλύτερο.
Το μέλλον της πανεπιστημιακής παιδείας είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αφεθεί να ορίζεται από τις εκάστοτε ισορροπίες και τις συναλλαγές πρυτανικών αρχών και κομματικών οργανώσεων. Το άσυλο, όπως το έχουμε γνωρίσει τις τελευταίες δεκαετίες, δεν είναι παρά το άταφο πτώμα της Μεταπολίτευσης. Δεν ξέρουμε τι να το κάνουμε, μυρίζει, κοστίζει και τριγύρω του όλοι εμείς το κοιτάζουμε με δέος...

Από ποιον κινδυνεύει το δικαίωμα στο άσυλο;

Διονύσης Γουσσέτης:

 Έγραφα σε ανύποπτο χρόνο (13/5/2006) ότι ο θεσμός του πανεπιστημιακού ασύλου έχει μετατραπεί στο αντίθετό του. Κάποτε προστάτευε την ελευθερία έκφρασης, ενώ σήμερα χρησιμεύει για το φίμωμα της ελεύθερης έκφρασης από κάθε λογής δεξιά ή αριστερά καλόπαιδα. Δεν προστατεύει τη συλλογική έκφραση και διεκδίκηση. Προστατεύει τη συλλογική αυθαιρεσία, τον συλλογικό τραμπουκισμό και συλλογικές δράσεις που παραβαίνουν τον ποινικό κώδικα. Το παρακάτω παράδειγμα είναι διαφωτιστικό:

Στις 20 του μηνός συνεκλήθη η Σύγκλητος του υπό κατάληψη Οικονομικού Πανεπιστημίου, κατ’ απαίτηση των φοιτητών -καταληψιών. Θέμα: Οι εξετάσεις σε σχέση με τις καταλήψεις.
Η Σύγκλητος βρέθηκε μπροστά σε δυο προτάσεις. Των φοιτητών -καταληψιών που ζήταγαν να γίνουν δυο εξεταστικές περίοδοι τον Σεπτέμβριο και πολλών καθηγητών --ανάμεσά τους ο επίκουρος Βασίλης Βασσάλος- που θεώρησαν ότι αυτό απάδει σε ακαδημαϊκές εξετάσεις. Δεν υπάρχει χρόνος ούτε για διάβασμα των φοιτητών, ούτε για αξιοπρεπή διόρθωση των γραπτών. Πρότειναν να γίνει η εξεταστική περίοδος «Ιουνίου» τον Ιούλιο. Ήταν τότε που οι καταληψίες δήλωσαν το ανατριχιαστικό: ότι κανένας συγκλητικός δε θα φύγει αν δεν πάρουν τη «σωστή» απόφαση. Μπροστά στην ιταμή απειλή, η Σύγκλητος αποφάσισε αναβολή του θέματος. Οι καταληψίες όμως επανέλαβαν ότι σε κανένα δε θα επιτραπεί να φύγει, αν δεν ληφθεί η απόφαση της αρεσκείας τους. Ακολούθησε νέα -αναγκαστική- συζήτηση και ψηφοφορία, με φανερή και αιτιολογημένη ψήφο. Η πρόταση «Ιουλίου» έλαβε 4 ψήφους, ενώ η «σωστή» όλες σχεδόν τις υπόλοιπες (20~25). Από εκείνους που την υπερψήφισαν όμως, ελάχιστοι καθηγητές την υποστήριξαν. Οι περισσότεροι δήλωσαν ότι την υπερψηφίζουν βρισκόμενοι σε καθεστώς ομηρίας.

Ωστόσο, το πιο ανατριχιαστικό συνέβη μερικές μέρες αργότερα. Ο Βασίλης Βασσάλος βρήκε το γραφείο του κατεστραμμένο: Σκισμένα βιβλία, σπασμένα παντζούρια, σπασμένος ο υπολογιστής του και ο σκληρός δίσκος -με δουλειά πολλών ετών- να λείπει. Στον τοίχο υπήρχε ένα σύνθημα: «Καμιά ειρήνη με τους καθηγητές». Και ένα άλλο, που φαίνεται στη φωτογραφία: «Φασίστα Βασσάλο θα σε κρεμάσουν οι φοιτητές».

Πιο ανατριχιαστική είναι η συνέχεια. Η «Συντονιστική Επιτροπή Κατάληψης» ανακοίνωσε ότι «η συγκεκριμένη ενέργεια δεν εκφράζει το σύνολο της Επιτροπής και συνεπώς ποτέ δεν πάρθηκε από αυτήν σχετική απόφαση». Συνεπώς, κατ’ αντιδιαστολή, ο τραμπουκισμός εκφράζει τμήμα της Επιτροπής! Και βέβαια, δεν περίμενε κανείς να υπάρχουν επίσημες αποφάσεις για τραμπουκισμούς.
Ωστόσο, αφού οι καταληψίες αρνούνται ανάμειξη στον τραμπουκισμό, ποιος τον έκανε; Λογικό είναι να κληθεί η Σήμανση να διαγνώσει. Αυτό όμως συνιστά, κατά τους καταληψίες ...παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου. Το φορτώνουν, χωρίς αποδείξεις, στον κ. Βασσάλο και ζητούν την ...αποπομπή του από το Πανεπιστήμιο. Επιπλέον, του φορτώνουν αναλγησίες όπως ...κλείδωμα των φοιτητών στις αίθουσες διδασκαλίας!
Μπροστά στην κατάσταση αυτή, ο καθηγητής Θάνος Σκούρας παραιτήθηκε από μέλος της Συγκλήτου και από Πρόεδρος του Τμήματός του. Εδώ που καταντήσαμε, πρόκειται για πράξη γενναιότητας: κινδυνεύει να υποστεί όσα και ο συνάδελφός του. Ιδού ένα απόσπασμα από το κείμενο της παραίτησής του: 

«Ο λόγος παραίτησής μου είναι, όπως λέχθηκε στην Σύγκλητο, ο ηθικός ξεπεσμός του οργάνου που συντελέσθηκε στην συνεδρίαση της 20ης Ιουνίου... Είναι η πρώτη φορά που η Σύγκλητος εξαναγκάζεται σε απόφαση καθ’ υπαγόρευση ομάδας φοιτητών που την έχουν θέσει σε ομηρία. Η απροκάλυπτη απειλή βίας και οι φασιστικές μέθοδοι τρομοκρατίας είναι το φυσικό απότοκο των καταλήψεων και του τρόπου που λειτουργεί σήμερα ο θεσμός του ασύλου. Σ’ αυτές τις συνθήκες, ο εξευτελισμός της Συγκλήτου είναι το φυσικό επακόλουθο μιας συνεδρίασης που ορίζεται κατ’ απαίτηση των καταληψιών και ενώ το πανεπιστήμιο εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατάληψη.
Είναι τραγικό να αποτελεί προαπαιτούμενο της συμμετοχής στην Σύγκλητο η τόλμη των μελών να διακινδυνεύσουν την σωματική τους ακεραιότητα στην άσκηση των καθηκόντων τους. Είναι όμως επίσης απογοητευτικό το προαπαιτούμενο αυτό να σπανίζει τόσο, ώστε η Σύγκλητος να υποκύπτει (έστω και μετά τέσσερις ώρες) στη θέληση των βιαστών της. Είναι, τέλος, θλιβερό και πικρή ειρωνεία για την διαστροφική μετάλλαξη ενός σημαντικού θεσμού, ότι οι βιαστές της ελεύθερης διαμόρφωσης γνώμης μέσα στη Σύγκλητο δρουν υπό την σκέπη του ασύλου -του θεσμού που θεσπίστηκε ακριβώς για την προάσπιση της ελεύθερης από πολιτικούς πειθαναγκασμούς σκέψης και έκφρασης στο πανεπιστημιακό χώρο».
Ποιος θα αποζημιώσει το Βασίλη Βασσάλο και τους φοιτητές του, που έχασαν τις εργασίες τους; Ποιος θα παραπέμψει τους δράστες στη δικαιοσύνη; Κανείς. Το χειρότερο είναι ότι αυτές οι κτηνωδίες δεν είναι εξαίρεση. Οι παροικούντες τα ελληνικά πανεπιστήμια τις γνωρίζουμε πολλά χρόνια. Μας είναι οικείες. Είμαστε λοιπόν κι εμείς ένοχοι, αφού μέχρι σήμερα δε μιλήσαμε. Στο όνομα ποιας προοδευτικότητας άραγε;
Δ. Γουσσέτης

* Η γελοία δικαιολογία της Αυγής για την μη δημοσίευση: Να πάρουν την απόψη και της "άλλης πλευράς".
Η παρωδία της δημοκρατίας. Ξέρετε: Μισή ώρα χρόνος στον Χίτλερ - μισή ώρα και στους Εβραίους...

Μια προσωπική μαρτυρία ενός επιστημονικού συνεργάτη ΤΕΙ

Ένα σχόλιο από άγνωστο αναγνώστη του Greek university reform forum (Θέμις Λαζαρίδης), ονόματι,

Ταλιμπάν

Σε τμήμα ΤΕΙ που αξιολογήθηκε και στο οποίο εργαζόμουν ως επιστημονικός/ή συνεργάτης κατά την αξιολόγηση δεν κληθήκαμε να πούμε την άποψή μας. Στο πρόγραμμα που μας έστειλαν δεν υπήρχε πουθενά συνάντηση της ομάδας εξωτερικής αξιολόγησης με το έκτακτο εκπαιδευτικό προσωπικό. Μάλιστα, η επίσκεψη της ομάδας εξωτερικής αξιολόγησης αναβλήθηκε λόγω των προβλημάτων στην πτήσεις με την ηφαιστιακή τέφρα. Όταν τελικά έγινε ούτε που μας ενημέρωσαν. Κάποιοι συνάδελφοι (έκτακτοι) πήγαν σε μία συνάντηση με το μόνιμο προσωπικό και τους φοιτητές και τους ζητήθηκε να αποχωρήσουν από την αίθουσα γιατί δεν υπήρχε χώρος να καθήσουν!!!! Στο μόνιμο προσωπικό υπάρχουν άτομα με μία δημοσίευση και 0 ετεροαναφορές ενώ υπάρχουν έκτακτοι με ερευνητικό έργο που ξεπερνά το συνολικό ερευνητικό έργο όλου του μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού που υπηρετεί στο τμήμα.

Εάν θέλουμε να την κάνουν πραγματική αξιολόγηση όπου όλοι θα μπορούν να εκφράζουν τη γνώμη τους χωρίς φόβο (διαφορετικά εκφράζει τη γνώμη του ένας έκτακτος και ένας μόνιμος ή ένας λέκτορας από ένα τακτικό καθηγητή) να κάνουν φόρμα στο διαδίκτυο και να υποβάλλουμε τις αξιολογήσεις ανά μάθημα με κωδικό. Εδώ κάνουν κριτική στις απόψεις μας οι παρασκευαστές και οι ζωοκόμοι γιατί φοβούνται μην εργαστούν 5 ημέρες την εβδομάδα!!!

Η αξιολόγηση είναι ανέκδοτο. Όταν συμπληρώναμε τα απογραφικά δελτία για κάθε μάθημα υπήρχε έμμεση πίεση από τους μόνιμους για να περιγράψουμε την κατάσταση ως ικανοποιητική. Δηλαδή να μην αναφέρουμε ότι υπάρχει αναξιοποίητος εργαστηριακός εξοπλισμός, ότι υπάρχουν εργαστήρια εικονικής πραγματικότητας γιατί κάποιοι είτε δεν ήξεραν πως να τα εξοπλίσουν είτε δεν ήθελαν να ασχοληθούν και να εργαστούν (να μην αναφέρουμε τους επισκέπτες καθηγητές που βρίσκονται εκεί 1-3 ημέρες την εβδομάδα) και αποκαλυφθεί ότι δεν έκαναν τίποτα. Να μην αναφέρουμε ότι το υποστηρικτό προσωπικό (Ε.Τ.Π.) δε βρίσκεται στα εργαστήρια αλλά παίζει παιχνίδια στον υπολογιστή, και άλλα ωραία…

Δε θα γίνει τίποτα. Ακόμη και οι αξιολογητές αξιολογούν με βάση τα συμφέροντα τους. Οι εξωτερικοί αξιολογητές έκαναν μία αξιολόγηση light. Για παράδειγμα ο ένας από τους αξιολογητές θέλει να γίνει μέλος του εκπαιδευτικού προσωπικού του τμήματος. Γιατί επιλέγει το τμήμα τους αξιολογητές και δεν κληρώνονται; Ο κ. Πανάρετος θα ήταν τέλειος για αυτή τη δουλειά. Αλλά τότε δε θα γινόταν αξιολόγηση λόγω υπερσυγκέντρωσης αρμοδιοτήτων και καθηκόντων…

Η ΚΟΙΝΩΝΊΑ ΤΩΝ ΔΙΚΤΎΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΑΣ

  Ιστορική και κοινωνική προέλευση

  

του Γιώργου Παππά

O όρος τηλεπληροφορική καταγράφει την ενοποίηση δύο ψηφιακών τεχνολογιών, αυτή της πληροφορικής ( την τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών που δημιούργησε την “κοινωνία της πληροφορίας του 20ου αιώνα”) και των τηλεπικοινωνιών. Αποτέλεσμά της είναι ο κόσμος του 21ου αιώνα, η κοινωνία των δικτύων.

Ο αιώνας της πληροφορικής, που καταγράφεται, εν μέρει λάθος και ως “κοινωνία της πληροφορίας”, αφορά την εξέλιξη και τον χαρακτήρα της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Αφορά την τεχνολογία και όχι την κοινωνική οργάνωση και τους θεσμούς.

Ο αιώνας της πληροφορικής προσέφερε τη βάση για έναν νέο τύπο κοινωνίας, την διαδικτυακή κοινωνία. Χωρίς τον αιώνα της πληροφορικής δεν θα μπορούσε να υπάρξει η διαδικτυακή κοινωνία, αν και αυτή η νέα κοινωνική δομή δεν παράγεται μόνον, από τον αιώνα της πληροφορικής αλλά, από ένα πολύ πιο ευρύ πλαίσιο κοινωνικών διεργασιών και  εξέλιξης.

 Ποια είναι η ιστορική και κοινωνική τους προέλευση; Από πού προήλθε αυτή η “κοινωνία της πληροφορικής” και από πού αυτή η διαδικτυακή κοινωνία; Ας το δούμε σε μια συνοπτική παρουσίαση.

 Ο πόλεμος, γέννησε τις τεχνολογικές καινοτομίες της πληροφορικής, όπως συμβαίνει κατ’ επανάληψη στην ιστορία.

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν η γενεσιουργός αιτία των ανακαλύψεων που οδήγησαν στην πληροφορική τεχνολογική επανάσταση.

Και ο ψυχρός Πόλεμος, που ακολούθησε, ήταν το περιβάλλον για την ανάπτυξή τους. Το ,  ο πρόγονος του Διαδικτύου, που οι βασικές τεχνολογίες του (μεταγωγή πακέτων και κατανεμημένη δικτυακή ισχύς) σχεδιάστηκαν από τον Baran στην Corporation, ως μέρος μιας πρότασης προς το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ για τη δημιουργία ενός συστήματος επικοινωνιών που θα μπορούσε να αντέξει, την περίοδο του ψυχρού πολέμου, έναν πυρηνικό πόλεμο. Η πρόταση όμως δεν εγκρίθηκε ποτέ, και οι επιστήμονες που σχεδίαζαν το έμαθαν τη δουλειά του αφότου είχαν ξεκινήσει να κατασκευάσουν το δίκτυο των υπολογιστών. Είναι φανερό οτι, χωρίς την υποστήριξη με τη μορφή πόρων και ελευθερίας καινοτομιών του Πενταγώνου, η υπολογιστική επιστήμη δε θα είχε εξελιχθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες με τον ίδιο ρυθμό και τα δίκτυα των υπολογιστών σήμερα θα ήταν σαφώς διαφορετικά.

Την ίδια περίοδο, εξελίσσονταν και η επανάσταση της μικροηλεκτρονικής, η οποία ήταν  ανεξάρτητη από στρατιωτικές εφαρμογές. Ωστόσο, τα κρίσιμα παραγωγικά χρόνια της δεκαετίας του πενήντα και του εξήντα, η Valley και τα άλλα τεχνολογικά κέντρα εξαρτιόνταν ιδιαίτερα από τη στρατιωτική αγορά και τις γενναιόδωρες χρηματοδοτήσεις της για τις δικές  έρευνες.

 Τα ερευνητικά πανεπιστήμια ήταν επίσης έτοιμα για την τεχνολογική επανάσταση. Στην πραγματικότητα, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι οι ακαδημαϊκοί επιστήμονες υπολογιστών χρησιμοποίησαν τους πόρους του Υπουργείου Αμύνης των ΗΠΑ για να αναπτυχθεί γενικώς η επιστήμη των υπολογιστών και ειδικότερα τα δίκτυα.

Η επιχειρηματική δραστηριότητα έπαιξε κάποιο ρόλο, άλλα όχι με τις γνωστές μονοπωλιακού χαρακτήρα καθιερωμένες επιχειρήσεις. Π.χ. η &T αντάλλαξε τα δικαιώματα ιδιοκτησίας της στη μικροηλεκτρονική για ένα μονοπώλιο επικοινωνιών κατά τη δεκαετία του πενήντα και αργότερα, στη δεκαετία του εβδομήντα,απέρριψε την ευκαιρία να χρησιμοποιεί το . Η ΙΒΜ δεν προέβλεψε την επανάσταση του προσωπικού υπολογιστή και  παραχώρησε την άδεια του λειτουργικού της συστήματος στη , λάθη που τελικά την ανάγκασαν να επιβιώσει μόνο ως εταιρεία παροχής υπηρεσιών. Η απέκτησε σχεδόν το μονοπώλιο, αλλά έκανε κι αυτή ένα παρόμοιο λάθος. Δεν κατάφερε να προβλέψει τις δυνατότητες του διαδικτύου μέχρι το , όταν παρουσίασε τον Explorer.

Η Xerox σχεδίασε πολλές βασικές τεχνολογίες της εποχής του προσωπικού υπολογιστή. Όμως, δεν κατάλαβε τα θαύματα που έκαναν οι ερευνητές της ,έτσι ώστε η δουλειά τους εμπορευματοποιήθηκε από άλλες εταιρείες και κυρίως από την Computer.